ब्रेकींग ! अखेर इंदापूरच्या लाकडी निंबोडी योजनेला पाणी प्रस्तावित ; शासन निर्णयात तरतूद ; पहा किती देणार पाणी?

सोलापूर : राज्य शासनाच्या जलसंपदा विभागाने 6 ऑक्टोबर 2021 रोजी शासन निर्णय काढून  भीमा (उजनी) प्रकल्पाच्या पाणीवाटपाचे फेरनियोजनाचे ताळेबंद ठरवले आहे. यामध्ये इंदापूर तालुक्यातील प्रस्तावित लाकडी निंबोडी या उपसा सिंचन योजनेला 25.484 (दलघमी) इतके पाणी प्रस्तावित करण्यात आले आहे.

या शासन आदेशात इंदापूर तालुक्यातील लाकडी निंबोडी उपसा सिंचन योजनेला पूर्वी 16.140 दस लक्ष घनमीटर प्रस्तावित होते आता ते वाढवून 25.484 दस लक्ष घनमीटर इतके करण्यात आले आहे.

सोलापूर जिल्ह्याचे पालकमंत्री दत्तात्रय भरणे यांना मागील काही महिन्यापूर्वी उजनीतून पाणी देण्याला सोलापुरातील सर्व पक्षीय नेते जनतेने तीव्र विरोध केला होता. त्यामुळे वैतागलेल्या भरणे मामांनी पालकमंत्री पद सोडण्याची भाषा केली होती, सोलापूर जिल्ह्यातील आमदार संजय शिंदे यांनी इंदापूर जवळील पाणी उचलण्यास विरोध केला होता त्या निर्णयाला  स्थगिती आणली होती. त्यांचा विरोध हा दौंडच्या पुढील पाणी घेण्याला होता,

आता घेण्यात आलेल्या निर्णयात उजनीत येणारे प्रवाही क्षेत्र कमी करून त्यातून लाकडी निंबोडी योजनेला पाणी देण्यात येणार असल्याचे समजले. उजनीत येणारे प्रवाही क्षेत्र 916.273 होते ते आता कमी करून 870.430 करण्यात आले आहे.

पहा शासन निर्णय काय सांगतोय …..

भिमा (उजनी) धरण हे भीमा नदीवर उजनी ता.माढा जि. सोलापूर येथे १९८० मध्ये पुर्ण झालेले आहे. भीमा (उजनी) प्रकल्पाच्या सन २०२१ चे फेर नियोजनानुसार सुधारीत ताळेबंदास शासनाची मान्यता मिळणेबाबतचा प्रस्ताव कार्यकारी संचालक, महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळ, पुणे यांच्या संदर्भीय पत्र क्र. ५ अन्वये प्राप्त झाला आहे. संदर्भ पत्र क्र.४ अन्वये मंजूर प्रकल्प अहवालानुसार २३८८.०९ दलघमी पाण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. भीमा (उजनी) धरणाच्या मागील ४० वर्षातील प्रत्यक्ष पाणीवापर पाहता मूळ प्रकल्पीय पाणी वापर तरतूद व प्रत्यक्ष पाणी वापर यात बराच फरक झालेला आहे. वेळोवेळी पाण्याच्या गरजेनुसार शासन मान्यतेने पाणी वापराच्या नियोजनानध्ये बदल करण्यात आलेले आहेत. 

सदरचे बदल हे प्रामुख्याने खालीलप्रमाणे आहेत. 

१.जलाशयावरून व कालव्यावरून उपसा सिंचन योजनासाठी पाण्याची तरतूद

२. धरणाच्या लागक्षेत्रात भीमा नदी, माण नदी व सीना नदी वरील बांधण्यात आलेल्या को.प. बंधाऱ्यामुळे उजनी उजवा व डावा कालव्याच्या लाभक्षेत्रात झालेली घट

३. घरगुती पाणी वापरासाठी वाढीव तरतुद प्राप्त जलनियोजनातील तरतुदीनुसार सुधारीत ताळेबंद अंतिम करण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती.

शासन निर्णय

१. उपरोक्त नमुद बदलानुसार कार्यकारी संचालक, महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळ, पुणे यांनी सादर केलेल्या प्रत्यक्ष मंजुर पाणी वापराच्या फेर नियोजनाचे ताळेबंदास परिशिष्ट अ नुसार मान्यता देण्यात येत आहे.

२. उजनी प्रकल्प व भीगा सीना, माण नदीचे लाभक्षेत्र अधिसुचित करून घ्यावे.